مرکز میانی صدور گواهی الکترونیکی چیست؟
پارس ساین: اولین مرکز میانی خصوصی از سال ۱۳۹۱
گواهی صادر شده
مقدمه
امروزه بسیاری از خدمات الکترونیکی مانند ارسال اظهارنامه‌های مالیاتی، استفاده از سامانه مودیان، شرکت در مناقصات و مزایدات، امضای قراردادهای آنلاین و ده‌ها خدمت دیگر، با استفاده از امضای دیجیتال انجام می‌شوند. اما شاید برای بسیاری از کاربران این سؤال پیش بیاید که گواهی امضای دیجیتال را چه نهادی صادر می‌کند و چه سازمانی مسئول اعتبار آن است؟
پاسخ این سؤال، مرکز میانی صدور گواهی الکترونیکی است. مراکز میانی یکی از مهم‌ترین اجزای اکوسیستم امضای دیجیتال در کشور هستند و وظیفه دارند گواهی‌های دیجیتال را مطابق قوانین و ضوابط رسمی صادر و مدیریت کنند.
در این مقاله با مفهوم مرکز میانی، وظایف آن، نحوه فعالیت این مراکز و جایگاه آن‌ها در نظام صدور گواهی الکترونیکی ایران آشنا می‌شویم.
مرکز میانی صدور گواهی الکترونیکی (CA) چیست؟
مرکز میانی صدور گواهی الکترونیکی(Intermediate Certificate Authority یا CA) نهادی است که با دریافت مجوز از مرکز ریشه صدور گواهی الکترونیکی کشور، مسئول صدور و مدیریت گواهی‌های امضای دیجیتال برای اشخاص حقیقی، اشخاص حقوقی و سازمان‌ها است.
به بیان ساده، زمانی که یک شخص یا شرکت قصد دریافت گواهی امضای دیجیتال را دارد، این گواهی توسط یکی از مراکز میانی دارای مجوز صادر می‌شود.
البته فعالیت مراکز میانی تنها به صدور گواهی محدود نمی‌شود؛ بلکه این مراکز مسئولیت مدیریت کل چرخه عمر گواهی را نیز بر عهده دارند؛ از بررسی درخواست متقاضی گرفته تا تمدید، تعلیق، ابطال و اعلام وضعیت اعتبار گواهی.
چرا وجود مراکز میانی ضروری است؟
اگر تنها یک مرجع مسئول صدور گواهی برای تمام کاربران کشور بود، پاسخگویی به میلیون‌ها درخواست، مدیریت خدمات و ارائه پشتیبانی امکان‌پذیر نبود.
به همین دلیل، ساختار صدور گواهی الکترونیکی به گونه‌ای طراحی شده است که چندین مرکز میانی تحت نظارت یک مرجع بالادستی فعالیت کنند. این ساختار باعث می‌شود خدمات با سرعت، امنیت و دسترسی بیشتری در اختیار کاربران و سازمان‌ها قرار گیرد.
مراکز میانی صدور گواهی الکترونیکی در واقع حلقه ارتباطی میان مرجع ناظر و کاربران نهایی هستند و نقش مهمی در گسترش خدمات امضای دیجیتال در کشور ایفا می‌کنند.
یک مرکز میانی چه وظایفی دارد؟
برخلاف تصور بسیاری از افراد، وظیفه یک مرکز میانی صدور گواهی الکترونیکی تنها صدور گواهی نیست. این مراکز مسئول مدیریت کامل خدمات مرتبط با گواهی‌های الکترونیکی هستند.
مهم‌ترین وظایف مراکز میانی عبارت‌اند از:
- صدور گواهی امضای دیجیتال برای اشخاص حقیقی و حقوقی
- تمدید گواهی‌های منقضی‌شده
- تعلیق یا ابطال گواهی در شرایط خاص
- مدیریت اعتبار گواهی‌ها در طول دوره استفاده
- ارائه خدمات مرتبط با چرخه عمر گواهی‌های دیجیتال
تمام این خدمات مطابق الزامات و دستورالعمل‌های تعیین‌شده توسط مرکز ریشه انجام می‌شود که در بند بعدی درباره این این مرکز توضیحات لازم داده خواهد شد.
مرکز ریشه:
مرکز دولتی صدور گواهی الکترونیکی ریشه تحت نظارت وزارت صنعت، معدن و تجارت است که اینگونه معرفی می‌شود:
مرکز دولتی صدور گواهی الکترونیکی ریشه بر طبق آیین‌نامه ماده ۳۲ قانون تجارت الکترونیکی، مسئول مجوز ایجاد، امضا، صدور و ابطال گواهی الکترونیکی مرکز میانی صدور گواهی الکترونیکی میانی در زیرساخت کلید عمومی کشور می‌باشد. برخی از وظایف این مرکز به شرح ذیل می‌باشد: – تضمین تطابق تمام ابعاد خدمات و عملیات این مرکز با زیرساخت مربوط به صدور گواهی الکترونیکی، تحت سیاست‌های گواهی الکترونیکی و مطابق با خواسته‌ها و ضمانت‌های آن سیاست‌ها – مسئولیت تمام ابعاد صدور و مدیریت مرکز میانی صدور گواهی الکترونیکی میانی، شامل نظارت بر فرایندهای ثبت‌نام، احراز هویت، صدور گواهی‌های میانی، انتشار و ابطال گواهی‌ها و تجدید کلید
تمام مرکز میانی صدور گواهی الکترونیکی در ایران تحت نظارت مرکز دولتی صدور گواهی الکترونیکی ریشه فعالیت می‌کنند. این مرکز که وابسته به مرکز توسعه تجارت الکترونیکی است، بالاترین مرجع اعتماد در زیرساخت صدور گواهی الکترونیکی کشور به شمار می‌رود و مسئول ایجاد و مدیریت زنجیره اعتماد میان مرکز میانی صدور گواهی الکترونیکی است. فعالیت این مرکز بر اساس آیین‌نامه اجرایی ماده (۳۲) قانون تجارت الکترونیکی انجام می‌شود.
برخلاف مراکز میانی، مرکز ریشه به طور مستقیم برای اشخاص حقیقی یا حقوقی گواهی امضای دیجیتال صادر نمی‌کند. وظیفه اصلی آن، صدور مجوز و گواهی برای مراکز میانی صدور گواهی الکترونیکی، نظارت بر عملکرد آن‌ها، تدوین سیاست‌ها و الزامات فنی و اطمینان از امنیت و یکپارچگی نظام صدور گواهی الکترونیکی کشور است. به همین دلیل، تمام گواهی‌های صادرشده توسط مراکز میانی معتبر، اعتبار خود را از زنجیره اعتمادی دریافت می‌کنند که در نهایت به مرکز ریشه ختم می‌شود.
چه مراکز میانی در ایران فعالیت می‌کنند؟
در حال حاضر چندین مرکز میانی صدور گواهی الکترونیکی دارای مجوز رسمی در کشور فعالیت می‌کنند و هر یک بخشی از خدمات صدور گواهی الکترونیکی را ارائه می‌دهند. این مراکز به دو نوع خصوصی و دولتی تقسیم می‌شوند. اولین مرکز میانی صدور گواهی الکترونیکی دولتی مرکز میانی عام است که متعلق به خود مرکز ریشه و توسعه تجارت الکترونیک است و اولین مرکز میانی صدور گواهی الکترونیکی خصوصی هم با نام پارس ساین از سال ۱۳۹۱ به فعالیت پرداخته است.
این مراکز با رعایت سیاست‌های تعیین‌شده از سوی مرکز ریشه، خدمات خود را به اشخاص، شرکت‌ها و سازمان‌های مختلف ارائه می‌کنند. برخی از آن‌ها خدمات را به صورت حضوری ارائه می‌دهند و برخی نیز امکان دریافت گواهی را به صورت غیرحضوری فراهم کرده‌اند.
پارس ساین؛ یکی از مراکز میانی صدور گواهی الکترونیکی کشور
پارس ساین یکی از مراکز میانی صدور گواهی الکترونیکی دارای مجوز در ایران است که خدمات متنوعی را در حوزه امضای دیجیتال ارائه می‌دهد.
این مرکز با تکیه بر تجربه شرکت فناوران هویت الکترونیکی امن (هویتا)، خدماتی مانند صدور گواهی برای اشخاص حقیقی و حقوقی، گواهی سامانه مودیان، گواهی سازمانی و سایر خدمات مرتبط با امضای دیجیتال را ارائه می‌کند. این مرکز میانی موفق شده تاکنون بیش از ۴ میلیون گواهی الکترونیکی صادر کند.
همچنین تمام فرآیند دریافت گواهی در پارس ساین به صورت غیرحضوری انجام می‌شود تا کاربران بتوانند در کوتاه‌ترین زمان ممکن گواهی مورد نیاز خود را دریافت کنند.
سخن پایانی
مرکز میانی صدور گواهی الکترونیکی یکی از ارکان اصلی خدمات امضای دیجیتال در کشور است و مسئولیت صدور و مدیریت گواهی‌های الکترونیکی را بر عهده دارد. این مراکز با مجوز رسمی و تحت نظارت مرکز ریشه فعالیت می‌کنند و خدمات آن‌ها در بسیاری از سامانه‌های دولتی، بانکی و تجاری مورد استفاده قرار می‌گیرد.
اگر قصد دریافت گواهی امضای دیجیتال را دارید، لازم است از خدمات یکی از مراکز میانی دارای مجوز استفاده کنید. پارس ساین نیز به عنوان یکی از این مراکز، خدمات متنوعی را برای اشخاص و سازمان‌ها ارائه می‌دهد و امکان دریافت گواهی را از طریق فرآیندهای حضوری و غیرحضوری فراهم کرده است.
